Democracy For Nepal

Saturday, September 13, 2014

C K Raut's Arrest Is Illegal

I disagree with his idea of Madhesh as a separate country. I am for federalism in Nepal and a South Asian economic union. But he has a right to free speech and peaceful political organizing. This arrest is illegal and has to be condemned in the strongest terms. He has to be released immediately.

मधेश अलग्याउने अभियान चलाउने राउत पक्राउ

CK Raut has been engaged in peaceful politics. He has a right to free speech and peaceful assembly. Those are fundamental human rights. You do not have to agree with his agenda of Madhesh as a separate country. But you have no right to deny him his fundamental human rights. This arbitrary arrest of CK Raut is illegal and goes against all norms of basic democracy.

CK Raut does not have his rights because he is one of the most accomplished intellectuals in all of Madhesh and indeed all of Nepal. He is a computer scientist of world renown. But his global stature helps throw light on the ground reality of Madhesh from where one constantly hears the drumbeat of the excesses of the Nepal Police as if they were an occupying force in a colonized land.

This arrest is obviously the handiwork of the people in the topmost layers of the Nepal Government. It is a shame that political leaders and bureaucrats are engaging in this base behavior rather than engaging CK Raut in political dialogue.

The political dialogue will go on. The outcomes are uncertain. May the democratic process take its due course. But that CK Raut needs to be release immediately is urgent. And we demand that. This illegal arrest has to be undone at the earliest, and CK Raut has to be allowed to walk a free man. Nothing less is acceptable.

‘देश टुक्र्याउने माग राख्नेलाई’ रिहा गर्न अधिकारकर्मीहरुको माग -पदमरत्न, दमननाथ, खगेन्द्र संग्रौलासहित २५ जनाको माग
सीके राउतको भित्री योजना पर्दाफास: मधेस टुक्र्याउन सैनिक विद्रोह गर्ने -- राउतलाई भूमिगत सशस्त्र संगठनसमेतको सहयोग रहेको सुरक्षा स्रोतले दावी
देश टुक्रयाउने आरोप सहित पक्राउ परेका सिके राउतको बारे सदनमा जानकारी दिन माग
गान्धी, मण्डेला, मार्टिन, ओबामा र राउत–रोशनकुमार झा
राउतको अबिलम्ब रिहाई हुनुपर्ने , जितेन्द्र सोनल
सीके राउतलाई पक्रेर सरकारले गम्भीर गल्ती गरेको बाबुरामको आरोप
तराईमा सैनिक विद्रोहदेखि नाकाबन्दी योजना
Raut remanded to 6-day police custody

सि के राउतको विचारसंग हामी सहमत हुन सक्दैनौं तर उनलाई गिरफ्तार गरेर सरकारले गम्भीर गल्ती गरेको छ। उनलाई तुरुन्त रिहा गरियोस्!
— Baburam Bhattarai (@brb_laaldhwoj) September 14, 2014

Madheshis and Mandarins by CK Raut

Madheshis’ relation to their southern neighbour need not be told and to the northern one is rarely told. But their relation to the Chinese predates even the introduction of Buddhism in China in the first century CE. Ancient scriptures, Mahabharata and Manusmriti, have references to Chinese silk (cinamsuka) being given as presents. Kautilya’s Arthashastra, a treatise on economics and politics, written in the fourth century BCE, mentions silk trade from China. Earlier literature also mentions the contact of the people of Madhyadesh (Videha and Magadha) with Yunnan, China, which went by the name of Purvavideha.......... In the first millennium CE, hundreds of Chinese monks visited Madhesh. They translated many works of Buddhism and propagated it throughout China. Martial art is also believed to be brought to China by Madheshi Buddhist monks. In the 5th century AD, Faxian, a Buddhist monk and scholar from the Jin Dynasty of China, visited Kapilvastu and Lumbini. He had high praises for people, places, culture and erudition of Madhyadesh and he described several aspects of its lifestyle including the facility of ‘hospitals’. ....... One of the Chinese monks accompanying Faxian, Daozheng, was so impressed by Madhyadesh that he decided not to return to China. In the sixth century, Li Daoyuan described “Madhyadesh” based on Faxian’s Fo Guo Ji: A Record of the Buddhist Kingdoms: “Its people are rich. The inhabitants of Madhyadesh dress and eat like people in China.” Similarly, in the seventh century, Xuan-Zang, who authored The Records of the Western Regions Visited During the Great Tang Dynasty, and Yi Jing visited Lumbini. Xuan-Zang (Hiuen Tsang) brought back 657 Buddhist texts to China. ...... Emperor Harshavardhan of Madhyadesh in the same century had formal diplomatic relations with the Tang dynasty of China. After Harsha’s death, his minister Arjun wanted to forfeit a part of his empire to the Chinese. Yashovarman, a ruler in the eight century, too had diplomatic relations with China. ........ When Madheshi King Harisinghdev was dethroned from Simraungarh by Tughlaks in 1320s, he fled to Nepal (valley) and established his reign there. He ruled there for 28 years, followed by his successors Matisinghdev, Shaktisinghdev and Shyamsinghdev. It should be noted that these Madheshi kings of the Nepal valley had good relationship with China. According to the Annals of the Ming, in 1384, Chinese Emperor Hong-won had sent a bronze, a royal seal, to the Madheshi king conferring him the official investiture. In return, the Madheshi king had sent an ambassador to China with gold pagodas, books on Buddhism, horses and the productions of the country. The ambassador reached the Chinese capital in 1387. The Madheshi king at that time was “Ma-ta-na lo-mo” (Matisinghdev). Such exchanges took place in 1390 and 1399 too. ........ The relationship continued during the reign of Young-lo, the successor of Hong-wou. In 1413, the Chinese Emperor sent presents to “Cha-ko-sin-ti” (Shaktisinghdev). The emperor conferred the title of the ‘King of Nepal’ to the Madheshi king Shaktisinghdev and handed over a diploma conferring him this investiture and also a royal seal in gold and silver. In 1418, there were further new exchanges. Similarly, in 1427, the Emperor Hieun-te also attempted to keep this relationship alive. Though there were other petty kings in Nepal (valley) between 1387 and 1418, the Chinese did not recognize any other kings of Nepal but solely the descendants of the Madheshi King, Harisimhadev. .......... The modern diplomatic relations between Nepal and China started in 1955. In 1956, Nepal and China signed a treaty and China emerged as a major donor to Nepal’s development. But any effort to involve China in Madhesh is often perceived as playing a China card and put under a great pressure by India and the West. In 1960s, King Mahendra agreed to retract China’s development plans of building highways in the Tarai region upon the pressure from the then Indian ambassador Shriman Narayan. In return, India suppressed opposition political activities on the borders, including arrests and killings of several leaders of the Nepali Congress and the Tarai Liberation Front. ........ Such is the restriction and paranoia that in 1988 when Nepal decided to import a small quantity of arms from China, India imposed a crippling blockade on Nepal the following year and the Madheshis suffered the most. They were even deprived of basic commodities like salt and kerosene. That has not changed much in “new” Nepal too, as seen from the fate of Asia Pacific Exchange and Cooperation Foundation (APECF)’s ambitious plan to build ‘special development zone’ in Lumbini, and many other petty projects of Chinese in Madhesh. ......... But positive developments have also happened. Ever increasing numbers of Madheshis are flocking to China for higher studies. There has also been growing interest for learning Mandarin among Madheshis for they have realised that it is better to be foreigners than unknowns. Though Pushyamitra and Shankaracharya destroyed much of the heritage of Madhesh, it still survives at unusual places in China. The Thousand Buddha Cave and the Mogao Grottoes of Dunhuang, the Buddhism-inspired architectural art in Xinjiang, the Longmen Buddhist caves comprising of 100,000 statues, some 40 pagodas and 3600 tablets near Luoyang city in Henan province, the tens of thousands of Buddhist rock carvings in Dazu, about 1,000 grottoes and some 100,000 Buddhist statues of Datong in Shanxi province, the Wuta Si temple of Beijing with Sanskrit inscriptions styled as the Bodhgaya temple, the White Horse Temple (Baima Si) of Luoyang, the Big Goose Pagoda of Xi’an in Shaanxi province and Famen Si of Fufeng believed to house the finger bones of Buddha himself are just a few of the remarkable places in China that still preserve and promote the dignity and heritage of Madheshis. Ironically, it is no more the spiritual India’s Bihar but the communist China’s Tibet where the pride of Madheshis still fly high in the sky, everywhere, as prayer flags.

राउतलाई सार्वजनिक अपराधको मुद्दा --- बाबुराम भन्छन्, 'पक्रेर सरकारले गल्ती गर्‍यो'
The chauvinistic circle

In such a stultifying environment, what option does someone as brilliant as Dr CK Raut have to vent his frustrations? Madheshi parties were co-opted, defamed, defanged and then dumped. There is no Madhesh media worth the name. The military is intrinsically inimical to Madheshi aspirations. Interests of the corporate Hindu mendicants are closely tied with the establishment. The international community in strategically located countries is wary of upsetting the applecart of status quo. So Dr Raut goes around the countryside canvassing support for his vision of independent Madhesh. ....... Dr Raut has reportedly been charged with indulging in suspicious activities. Yes, suspicious activities are culpable in a republic that has no bananas to call itself one. The triad seems to be getting tired of democracy, human rights and governance. Rituals such as a political roundtable in Kathmandu or a speech at UN in New York are good shows worthy of a ceremonial government. But someone someday will have to stand up and own absurdities of this ‘nationalist-communist-democrat’ coalition.

CK Raut
CK Raut
CK Raut: Cambridge University
CK Raut
Dr. CK Raut: Why understanding southern Nepal's perspective is crucial
किन यति उग्र भए सिके राउत?
Nepal activist seeking right to secession in constitution arrested
Two Wrongs: UML guilty on two accounts: appointment of Mahesh Basnet and arrest of CK Raut
Activists‚ Madhesi parties demand Raut's release
अमेरिकामा महिनाको १४ लाख कमाउँथे सिके राउत
सिके राउत रिहायको चौतर्फि माग (फोटो फिचर र विज्ञप्तिसहित)
“देश टुक्राउनेको समर्थन गर्ने तैँ होस भन्दै प्रहरीले ग‍-यो गाली गलौज”
सीके राउतलाई पक्रेर सरकारले गम्भीर गल्ती गर्‍यो : बाबुराम
सीके राउतले भने – तराई छुट्याउनु मेरो आइडिओलोजी
देश टुक्राउन अभियान चलाउने सीके राउतको गिरफ्तारीलाई कसरी लिने ?
सिके राउतले भने,‘नेपाल आमा होइन,रन्डी हो’
सीके राउतको माग गलत छ – फोरम अध्यक्ष यादव
सीके राउतलाई राज्य विपल्वको मुद्दा लगाउने तयारी
राउतको बारे सरकारले जवाफ दिनुपर्ने गच्छदारद्धरा संसदमा माग
सिके राउतलाई रिहा गर्न माग गर्दै नागरिक समाजको धर्ना -- अपहरण शैलीमा राउतलाई पक्राउ गरिएको आरोप
CK Raut: Autobiography

Friday, September 12, 2014

राजा महेन्द्रका पुत्रहरु

Mahendra of Nepal (second from left) in a visit to Israeli Weizmann Institute of Science, Rehovot, 1958 (Photo credit: Wikipedia)

संघीयताको विवाद त्यति बेला हुन्छ जति बेला सबै संघीयता चाहिन्छ भन्ने कुराको पक्षमा हुन्छन्। अनि राज्य कति वटा हुने, तिनको नाम के हुने भन्ने कुरामा विवाद र छलफल हुन्छ। नक्शाको कुरामा छलफल हुन्छ।

तर संघीयताको एजेंडा नै नमान्नेहरुसँग के विवाद र के छलफल? त्यस्ताको विरुद्ध त आन्दोलन र क्रान्ति हुन्छ। एक भाषा, एक भेष, एक धर्मको रुपमा प्रस्तुत हुने "राष्ट्रियता" राजा महेन्द्रको राष्ट्रियता हो। संघीयताको विरोधमा उभिन पुगेका राम शरण महत, केपी ओली, वामदेम गौतम जस्ता महेन्द्रपुत्रहरुले वार्ताको बाटो बन्द गर्ने कसरत थालेका हुन। त्यसको जवाफ सम्वाद होइन, आन्दोलन हो।

त्यो महेन्द्रपुत्र सोंच सम्विधान सभाको आधारलाई नमान्ने सोंच हो। जनताको मैंडेटको अपमान हो। नत्र भने राम शरण महत केंद्रीय नेता भएको पार्टी र केपी ओली अध्यक्ष भएको पार्टी दुइटैले जनतासामु जाँदा हामी संघीयताको पक्षमा छौं भनेर भनेकै हुन। संघीयताको पक्षमा स्पष्ट र भारी मैंडेट छ। अहिले आएर संघीयताको बिनाको संविधान जारी गर्ने कुरा गर्नु कुन मुखले भन्न सकेका हुन?

नेपाली भन्ने पहिचानको निर्माण इतिहासमा पहिलो पटक हुन लागेको हो। नेपाल भन्ने देश बाहुन क्षेत्री पुरुषहरुको मात्र होइन, सबैको हो भन्ने निर्णय हुन लागेको हो। पृथ्वी नारायण शाहले नेपालको भौगोलिक एकीकरण गरेका हुन, नेपालको भावनात्मक एकीकरण अहिलेसम्म भएकै छैन। नेपालको भावनात्मक एकीकरण इतिहासमा पहिलो पटक संघीयता मार्फ़त यस संविधान सभाले गर्ने हो।

अहिले आएर संघीयताको विरोध गर्नेहरुलाई अराष्ट्रिय तत्व भन्नुपर्ने हुन्छ। किनभने संघीयताले राष्ट्रियताको निर्माण गर्ने हो। यो देश बाहुन क्षेत्री पुरुषहरुको मात्र होइन, दलित, मधेसी, जनजाति र महिलाको पनि हो। त्यो सत्य स्थापित गर्ने संघीयता सहितको संविधानले हो।

सद्दाम हुसेनको इराक़मा २०% जनसँख्या भएको सुन्नीहरुको बोलबाला भए जस्तोको अवस्था खोजेका हुन महेन्द्रपुत्रहरुले। त्यो दिवा स्वप्नलाई जति छिटो त्याग्न सक्यो, तिनकालागि त्यति नै राम्रो हो।

महेन्द्रवादको अर्को पक्ष छ। महेन्द्रवादमा भारतको अन्धो विरोधलाई पनि "राष्ट्रियता" भन्ने गरिन्छ, र आफ्नो मनको र व्यवहारको कालो, आफ्नो अक्षमतालाई ढाकछोप गर्न महेन्द्रपुत्रहरुले त्यसलाई प्रमुख रुपमा प्रयोग गर्ने गरेको देखिन्छ। नत्र वामदेव गौतमभन्दा असक्षम र नालायक व्यक्तित्व नेपालको राजनीतिमा अर्को को छ? ४० लाख नेपालीहरुलाई नागरिकता पत्र बाट वंचित गराउने षड्यन्त्रको जिम्मेवारी गृह मन्त्रीले नलिए कसले लिने?

पृथ्वी चन्द्रमाको यथार्थ हो, सुर्य पृथ्वीको यथार्थ हो, त्यस्तै भारत नेपालको यथार्थ हो।

नेपाल र भारत को जस्तो नजिक को सम्बन्ध कुनै दुई देशको छैन, अमेरिका र कनाडाको पनि छैन। त्यो जनता लेवलको कुरा। र त्यो तराई का मधेसी को मात्र होइन नेपालको प्रत्येक समुदाय को कुरा। शाह राणा को पनि "बेटी-रोटी" कै सम्बन्ध हो। हिमाली भेग को कुरा गर्ने हो भने तिब्बती शरणार्थी सबै भारत मै छन। यता दार्चुला, उता धारचूला, मान्छे दुबै तिर उस्तै।

सरकार लेवल को कुरा गर्ने हो भने भारत मा जुन सुकै सरकार आए पनि हाम्रो नेपाल संग जस्तो राम्रो सम्बन्ध अरु कुनै देशको सरकार संग छैन भन्छ। के भनेको होला?

नेपालका प्रत्येक पार्टी का नेता दिल्ली धाउँछन्, र त्यो भु-राजनीति बुझ्नेले अप्राकृतिक मान्दैन। चन्द्रमा पृथ्वी वरिपरि घुम्छ, पृथ्वी सुर्य वरिपरि घुम्छ। बरु राजनीति र लोकतंत्र बुझ्नेले सोध्छ, भारतले ठग्छ भन्ने त्यत्रो ठुलो डर छ भने नेपालको संसदले अर्को देश सँग गरिने कुनै पनि संधि सम्झौता नेपालको संसद मा पुर्ण बहसमा लगेर बहुमत ले अनुमोदन गर्न पर्ने प्राबधान किन नराखेको?

भारत विरोध नेपालको "राष्ट्रियता" कुनै अर्थमा हुन सक्दैन। भारत बिना नेपालमा आर्थिक क्रान्तिको कल्पना गर्न सकिँदैन। र अहिले नेपालको "राष्ट्रियता" भनेकै गरीबी उन्मुलन हो। किनभने नेपाल र भारतबीच कुनै किसिमको सांस्कृतिक भिन्नता छैन। नेपाली भाषा बोलनेहरु नेपालमा भन्दा भारतमा बढ़ी छन। नेपाल भु-परिवेष्टित देश भएर बेहोर्नु परेको घाटाहरुको समाधान नै दक्षिण एशियाको आर्थिक एकीकरण हो।

संघीयताको विरोध गर्नेहरु, भारतको अंध विरोध गर्नेहरु अराष्ट्रिय तत्वहरु हुन। तिनीहरुलाई नेपाली राजनीतिको मुख्य धारबाट किनारा लगाउनु बड़ो आवश्यक छ।

मधेसी पार्टीहरुको एकीकरण

Quo (Status Quo album) (Photo credit: Wikipedia)

हिन्दीमा एउटा कहावत छ: मंजिल एक और राही दो, फिर प्यार कैसे न हो? मधेसवादी पार्टीहरुको मंजिल एउटै हो, तर प्यार भने हुनसकेको देखिँदैन। राज्य पुनर्संरचना सजिलो कुरा होइन। राजतन्त्र त मासे सबै पार्टी मिलेर, तर राज्य पुनर्संरचना त्योभन्दा जटिल मुद्दा भएको देखिएको छ।

चुनावमा धांधली भयो भन्ने किसिमका हल्लाहरु सुनिए। वैद्य समुह नफुटेको भए सेना परिचालनको त्यति ठुलो जरुरत हुने थिएन। सेना परिचालन ठुलो मात्रामा नभएको भए चुनावबारे विभिन्न अडकलबाजी हुने थिएन। वैद्य मुलभुत रुपमा प्रगतिशील भए पनि व्यवहारमा त्यसको विपरीत शक्तिहरुलाई बलियो पार्ने खेलाडी बन्न पुगे। न त उनले अर्को गृह युद्ध थाल्ने हुन, न त बहुदलीय लोकतन्त्रलाई वर्गविहीनता तर्फ डोरयाउने विचारहरु उनले दिन सकेका छन।

चुनावमा धाँधली भयो भएन, त्यो भु-यथार्थको कुरा हो, तर नागरिकता पत्रको बहानामा ४० लाखसम्म नेपाली जनतालाई वोट खसाल्न नदिएको पक्कै हो। ती मध्ये अधिकांश माओबादी-मधेसी खेमाका मतदाता थिए भन्ने ठहर गर्न सकिन्छ। बाबुराम नेतृत्वको माओबादी-मधेसी सरकार १८ महिना रहे पनि त्यसलाई बजट ल्याउन नदिएको पनि पक्कै हो। यादवहरुको जातीय हौ हौ मा लागेर राम वरण यादव जस्तो जन्मले मधेसी भए पनि सिद्धान्तले घोर मधेसवाद विपक्षी व्यक्तिलाई उपेन्द्र यादवले राष्ट्रपति बनाउन खेलेको अनैतिक चालखेलको मुल्य पछि परिवर्तनकारी शक्तिहरुले चुकाएकै हुन।

देशमा जुन स्थायी सरकार (permanent government) छ, जसमा कर्मचारीहरु छन, सेना र प्रहरी छन, त्यो स्टेटस क्वो (status quo) राख्न चाहेको शक्ति हो, र त्यसैले ती शक्तिहरुसँग कांग्रेस र एमालेका स्टेटस क्वो (status quo) राख्न चाहेको शक्तिहरुको कुरा मिल्न पुग्छ। देशको चौथो अंग मीडियामा पनि त्यसै स्टेटस क्वो (status quo) राख्न चाहेको शक्तिको पकड़ छ। NGO सेक्टरमा पनि त्यसै शक्तिको बोलबाला छ।

मधेसी पार्टीहरुको व्यवहारलाई त्यस पृष्ठभूमिमा हेर्नुपर्ने हुन्छ। कमजोर समुदायलाई संगठित गर्नु बड़ो गारहो काम हो। नत्र भने वि स २०४७ पछि गजेन्द्र नारायण सिंघको विरोध गर्नेहरु अहिले प्रशस्त मात्रामा मधेशवादी खेमामा छन। मधेसी क्रान्तिमा जनता जागेको हो। नेताहरु पछि आएका हुन। त्यो मधेसी क्रान्ति कहिले हारेन। तराईका थुप्रै त्यस्ता निर्वाचन क्षेत्र जहाँ कांग्रेस र एमालेले मधेसी उम्मेदवार उठाउँदैनथ्यो, त्यहाँ यस पटक मधेसी उम्मेदवार उठाएको छ। त्यो मधेसी क्रान्तिको पराजय होइन, विजय हो।

सुकेको परालमा आगो त्यसै लाग्छ। मधेसवादी पार्टीहरु फुट्नु त्यस्तै सजिलो भईदियो। नेताले जगाएर जनता जागेको भए एउटा कुरा। जनता जागेर नेता पछि पछि लागेको र चुनाव जितेको अवस्थामा जसले बीड़ी खाएर ठुटो फालदिए पनि मधेसी पार्टी फुटिहाल्ने, परालमा आगो लागिहाल्ने।

लोकतन्त्रको पेंडुलम हल्लिन्छ। सरकारमा रहेको शक्ति हारने ठुलो संभावना रहन्छ। अर्को चुनाव हारने पालो कांग्रेस र एमालेको पो हो कि? संघीयता तर हारेन, मधेसी क्रान्ति हारेको छैन।

तर मधेसी पार्टीहरुले फुटको सजाय भने पाएकै हुन। योभन्दा अगाडिको चुनावमा मधेसी पार्टीहरुले जति मत ल्याएका थिए, यस चुनावमा पनि समग्र रुपमा त्यति नै मत ल्याएका छन हाराहारीमा। त्यसमा मैले थारु पार्टीहरुलाई पनि गन्दैछु। तर वोट थुप्रै ठाउँमा छरिएकोले ठुलो हार भएको देखियो।

मधेसी पार्टीहरुको एकीकरण बाहेक अरु कुनै चारा छ जस्तो मलाई लाग्दैन। पछिल्लो चुनावको मैंडेट नै मधेसी पार्टीहरुलाई त्यही हो। त्यही मैंडेट पढेर न त एकीकरणको प्रयास थालिएको हो। त्यो प्रयास विफल हुनु त्यो मैंडेटको तिरस्कार हो, र त्यसको राम्रो नतिजा नआउने संभावना रहन्छ।

पार्टी अध्यक्ष महन्थ ठाकुर बन्ने भनेको उपेन्द्र यादवले मानेर बन्ने होइन, र उपेन्द्र यादव बन्ने हो भने त्यो महन्थ ठाकुरले मानेर हुने कुरा होइन। एकीकृत पार्टीको एकीकरण महाधिवेशनले तय गर्ने हो पार्टी नेतृत्वको कुरा। व्यक्तित्व फरक फरक छ, सिद्धान्त मिल्दैन भन्ने तर्कहरु वाहियात यस मायनेमा हुन कि त्यसो हो भने एमाओवादीको नेतृत्वको संघीय मोर्चामा केही मधेसी पार्टी जानुपर्ने, केही नजानुपर्ने, तर सबै गएका छन।

एकीकरण गर्न नसक्ने मधेसी पार्टीहरुले भोलि चुनाव हुँदा अलायन्स (alliance) बनाउँलान भनेर भन्न गार्हो छ। एकीकरण पनि नगर्ने, मोर्चाबंदी पनि नगर्ने हो भने मधेसी पार्टीहरुको भविष्य अंधकारमय छ। अहिलेको हार केही होइन, योभन्दा ठुलो पराजयहरु भविष्यमा छ।

मधेसी र थारु पार्टी गरी लगभग १४ वटा पार्टी छन जो एकीकरणका कैंडिडेट हुन। ती सबैलाई समेटने फार्मूलामा जानुपर्ने हुन्छ। माओले आफ्नो राजनीतिक करियरको शुरुवाततिरै के देखे भने जति पटक पार्टीको केन्द्रीय समितिबाट आधा मान्छे फाल्दियो, पार्टी ग्रॉसरूट्समा दोब्बर भइजाने। तर मधेसी पार्टीहरुमा जम्बो केन्द्रीय समितिहरुको गलत विकास भएको छ। कहिले चुनाव नजित्ने, कहिले समाचारमा नआउने नेताहरु पर्दापछाडि बसेर एकीकरणको बाधा बनेर बसिरहेका छन।

नत्र भने एकीकृत मधेसी पार्टीले माओवादीसँग अलायन्स बनाएर अर्को चुनाव लड़े तराई स्वीप गर्ने हुन। राजनीति गर्ने सत्तामा जानकालागि हो। सत्तामा नगइकन जनतालाई गरेका वाचा कसरी पुरा गर्न सकिन्छ? ४० लाख नागरिकता पत्रबाट वञ्चित जनतालाई नागरिकता पत्र दिलाउन सत्तामा नै जानुपर्ने हुन्छ। देशको जल सम्पदाको मधेसलाई बराबरको फाइदा दिलाउन सत्तामा नै जानुपर्ने हुन्छ। आर्थिक क्रान्ति गर्ने भनेको सत्तामा गएर नै हो।

एकीकृत हुन सकेको मधेसी पार्टीले पहाड़मा संगठन विस्तार गर्ने बाटो खुल्छ। भोलि त्यस पार्टीबाट कोही प्रधान मंत्री होला, राष्ट्रपति होला। तर फुटेका पार्टीहरुबाट हुँदैन। मधेसवादी सिद्धान्त मिल्ने पार्टीहरु सिद्धान्तका आधारमा एक हुने हो। लोकतान्त्रिक प्रक्रियाबाट निर्णयहरु गर्दैजाने हो। अँध्यारो कोठामा एकीकरणको गफ गरेर एकीकरण हुँदैन, एकीकरणका ठूलठूला निर्णय जति सबै महाधिवेशनले गर्ने हो।

मधेसी पार्टीहरु एकीकृत हुनैपर्ने अवस्था छ। मधेसको हितमा त्यही छ, मधेसीको हितमा त्यही छ, मधेसी पार्टीहरुको हितमा त्यही छ, मधेसी नेताहरूको राजनीतिक करियरको हितमा त्यही छ।

प्रत्यक्ष निर्वाचित कार्यकारीणी अध्यक्ष

हिन्दी: देश के उप राष्ट्रपति मोहम्मद हामिद अंसारी पटना में पूर्व मुख्यमंत्री सत्येन्द्र नारायण सिन्हा(छोटे साहब) की 94वीं जयंती पर आयोजित व्याख्यानमाला श्रंखला पर पूर्व सांसद किशोरी सिन्हा और मुख्यमंत्री नीतीश कुमार के साथ (Photo credit: Wikipedia)

संघीयतामा बाँझो नहाले कांग्रेसको कुरा पनि मानौ एउटा दुईटा भनेर मात्र हो नत्र भने देशलाई चाहिएको प्रत्यक्ष निर्वाचित कार्यकारीणी अध्यक्ष नै हो। संसदको कार्यकाल ५ वर्ष, र प्रत्यक्ष निर्वाचित राष्ट्रपतिको कार्यकाल ५ वर्ष। ढाई वर्षको अन्तरालमा दुईको निर्वाचन हुने व्यवस्था राम्रो हो। त्यही राष्ट्रपति नेपाल सेनाको अध्यक्ष पनि स्वतः हुने भो। संसदले चुन्नुपर्ने सभामुख हो, प्रधान मंत्री अथवा राष्ट्रपति होइन।

तर त्यो राष्ट्रपतिले खसेको मतको कमसेकम ५०% मत ल्याउनु पर्ने हुन्छ, नत्र सबैभन्दा बढ़ी मत ल्याउने दुई उम्मेदवार बीच दोस्रो चरणको अर्को निर्वाचन लगत्तै हुन्छ। भनेपछि देशका पार्टीहरु राष्ट्रपतिको निर्वाचनकालागि दुई खेमामा विभाजित हुने भए। त्यो दुई ध्रुवको निर्माण (bipolarization) लोकतंत्रकालागि राम्रो कुरा हो। त्यसले राजनीतिक स्थिरता पनि दिन्छ र स्वस्थ प्रतिस्प्रधा पनि दिन्छ। आखिर संसद चल्ने पनि बहुमतले नै हो।

प्रत्यक्ष निर्वाचित कार्यकारीणी अध्यक्ष अमेरीकामा पनि छैन, भएको भए सन २००० मा बुश होईन अल गोर राष्ट्रपति बनथे। बढ़ी मत ल्याए गोरले, राष्ट्रपति बन्न पुगे बुश।

प्रत्यक्ष निर्वाचित कार्यकारीणी अध्यक्षको व्यवस्थाले राज्यका तीन अंगका बीच हुनुपर्ने स्पष्ट विभाजनलाई पनि सम्मान गर्छ। प्रत्यक्ष निर्वाचित राष्ट्रपतिको कैबिनेटमा बस्न संसदको सदस्य हुनु कुनै जरुरी हुँदैन। त्यो अर्को ठुलो फाइदा हो। संसदमा गएर कानुन बनाउनु एक किसिमको कला हो भने मंत्रालय चलाउनु अर्कै किसिमको कला हो। एउटै मान्छेले दुई टै गर्न सक्ने कमै हुन्छन्। नाकको डॉक्टरलाई कान हेर्न लगाउने व्यवस्थालाई राम्रो भन्न सकिन्न।

जनताले प्रत्यक्ष चुनेको राष्ट्रपतिको कार्यकाल दुई पटकमा सीमित राख्नु उत्तम हुन्छ। १० साल पर्याप्त समय हो। त्यसरी प्रत्यक्ष निर्वाचित र बढ़ीमा दुई कार्यकालमा सीमित राष्ट्रपति शुरूमा कुनै पार्टीकै भए पनि र राष्ट्रपति बने पश्चात् पार्टी न छोड़े पनि अथवा पार्टीको अध्यक्ष नभए पनि त्यो व्यक्ति स्वतः पार्टीय धरातलभन्दा माथि उठ्न पुग्छ र सारा देशको भएर काम गर्छ। चाहिएको त्यो हो। संसदले चुनेको प्रधान मन्त्रीले देशलाई भन्दा पार्टीलाई हेरेको थुप्रै उदहारण छन।

राजनीतिक स्थिरता कम ठुलो मुद्दा होइन। नेपालमा वर्ष पिछे नया प्रधान मंत्री ल्याउने परिपाटी गिरिजा कोइरालाको पालादेखि शुरू भएको हो अथवा भीमसेन थापाको पालादेखि, जसको पालादेखि शुरू भए पनि त्यसलाई राम्रो भन्न मिल्दैन। त्यही परिपाटी कायम राख्ने हो भने देश विकास हुँदैन। भुतपूर्व प्रधानमंत्रीहरुको एउटा ठुलो टोली भने निर्माण हुन्छ।

मलाई एउटा नीतिश कुमार चाहिएको छ नेपालमा। त्यो व्यक्ति को हुन सक्छ? संविधान कुनै व्यक्ति विशेषकालागि लेखिँदैन। तर यो संविधान रित्तो (vacuum) मा पनि लेख्न लागिएको होइन। नया संविधान बनेपछि माओवादी र मधेसी गठबन्धनको नेतृत्व गर्दै बाबुराम भट्टराईले १० वर्ष खालान कि भन्ने छ। तर यदि ती नीतीश होइन रैछन् भने ५ वर्षपछि नेपाली जनताले बाई बाई गरेर अर्को खोज शुरू गरेको राम्रो।

आफु भ्रष्ट नभएको नेतामा कृष्ण प्रसाद भट्टराई पनि थिए र मनमोहन सिंह पनि। तर आफु भ्रष्ट नभएर नपुग्ने रैछ। आफ्नो कैबिनेट भ्रष्ट हुन नदिने मान्छे चाहियो। कर्मचारीहरु भ्रष्ट हुन नदिने मान्छे चाहियो। पार्टीको पुच्छर नबन्ने खाले मान्छे चाहियो।

आर्थिक क्रान्ति भनेको लगातार २०-३० वर्षसम्मको डबल डिजिट (double digit) विकास दर (growth rate) हो। नेपालको जनताले प्रत्यक्ष चुनेको राष्ट्रपतिको सफल विफल नापने मैले त्यही एउटा मापदंड़ हो। बबुरामले त्यो दिन सकलान? त्यो भविश्यले बताउँछ।

Thursday, September 11, 2014

NRN Dollars

Word "Nepali" in Devanagari Script. (Photo credit: Wikipedia)

NRNA Experience by Ambika Adhikari

The economic muscle of the Nepali Diaspora is growing rapidly. In North America alone, the combined yearly income of the Nepali community, estimated to be around 300,000 strong, is about US $ 20 billion (2014 estimates), equivalent to the total annual GDP of Nepal. It is also estimated that the combined annual income of the Nepali Diaspora in the world (outside SAARC) is about 2.5-3 times the size of national annual GDP of Nepal. If we calculate the pension funds that the person of Nepali origin hold in their adopted lands, it perhaps amounts to more than five times Nepal’s annual GDP, signifying that even if a small percentage of these funds are invested in Nepal, it will be significant in Nepal’s context. Also, remittances from NRNs constitute 26 percent of Nepal’s GDP (2014 estimate)...... if the Nepali Diaspora is well organized and wishes to invest part of its economic resources in Nepal’s development, it can become a formidable partner for Nepal, and perhaps transform Nepali economy, in the manner Chinese, Indian, Korean and Irish Diaspora have transformed the economies of their native lands.

Monday, September 08, 2014

Ideas, Execution And The Old Economy

English: Jack Ma speaks during The Future of the Global Economy: The View from China plenary session at the World Economic Forum Annual Meeting of the New Champions in Tianjin, China 28 September 2008. (Photo credit: Wikipedia)

(written for Vishwa Sandesh)

The taxi cab is squarely in the old economy. So is the motel, or apartments passing for motels. But Uber and AirBnB are tech companies. They are not only tech, they are cutting edge tech, they are billion, multi-billion dollar tech companies.

Software started out as pure information processing. Then when connectivity came along, and the Internet took off, that information processing went to whole new heights. By now I feel software has clearly started eating into the big world out there. Uber should be an inspiration for people who might know their small chunk of the old economy pretty well, but who find technology intimidating.

A few developers writing code is one way to start a tech company. Sometimes you have a great idea that goes on to change the world. Sometimes your idea is not so good. Acquiring a good knowledge of an industry or a segment of the economy takes time. But time spent acquiring that knowledge might also have been time spent not learning to code. I happen to think that is a smaller problem.

The saying goes, ideas are a dime a dozen, what really matters is execution. I don’t agree with that. There are scores of old, big companies that have perfected the art of execution, but that can be considered brain dead, because they stopped innovating a long time ago, and are on their way out. Ideas matter. But once you do have an excellent idea, it is then all about execution. Unless the idea is executed, it is not a business.

Once you have an excellent idea, it is all about execution. That I buy into.

In the recent years the early stage funding market has really blossomed. You can raise more money earlier than you used to be able to. That does not always mean you can skip the friends and family round. It helps to have a basic prototype even when you want to raise money from angels. And if you are not coding yourself, chances are you are hiring coders, or a tech team, perhaps a tech consultant. That costs some money, maybe less than what it costs to launch a paan dokan in Jackson Heights, but it is still money.

Angels and venture capitalists get hit by ideas all day every day. So when you have a prototype you are ahead of perhaps 95% of the people out there. But even after that, it is hard for the investors to see what you got. One metric separates you from the herd. Do you have a product that has a rapidly growing user base? If the answer is yes, the investors don’t even have to fully comprehend what your idea is, they will fall for you.

In the first dot com boom launching a dot com meant buying servers, for one. You were going to host your website somewhere! But today even a near billion dollar company like FourSquare uses Amazon Web Services. Cloud hosting seems to work just fine. And that server space is really cheap when you just start out. For a few hundred dollars a month, you could go a long way. How about that?

You need an excellent idea. You need some seed money that you can cough up yourself, or you can raise among family and friends. It also helps to have a Cofounder. A big reason is emotion management. In the morning you can feel like a future millionaire. By evening you might feel you were better off working the day at the local McDonald’s, because you might at least have made a few bucks. And that emotional roller coaster is with successful startups. I am not talking about failures.

And you need to execute. You need to move. Risk taking has to be impulsive for you. Too much caution can cause analysis paralysis where you absolutely refuge to move. Tech entrepreneurship is not for everybody. But it is for more people than have given it a shot. I think there is a lot of room for people with in-depth knowledge of segments of the old economy. Start innovating. Jack Ma, who is the new Jack Welch, is not a coder. You don’t have to be.

You have to become obsessed with your idea. The Pinterest founder wrote personal, handwritten letters to his first 5,000 users. He was just so grateful they were even using his product. You need that kind of obsession. When you have only 100 users, you shower on them the attention that you might later have to spread to a million users. That kind of obsession.

New York City is number two after San Francisco by now when it comes to tech startups. You are not in the wrong city to be launching a tech startup. You can if you want to, but no, you don’t have to move to California to launch a tech startup. Drop your buckets, you are off the mouth of the Amazon, came the morse code reply from the ship that was asked for drinking water.