संसदमा प्रत्येक सांसदले बोल्न पाउने हो र बराबर बोल्न पाउने हो। एउटाले बोल्दा बाँकी सबैले सुन्ने हो। नसुन्ने हो भने बोल्ने ले किन बोल्ने?
विपक्ष ले आलोचना गर्न पाउँछ। तर आलोचना तर्कसंगत हुनुपर्छ। राघव चढ़ा विपक्षमा हुँदा मैले प्रशंसा गरेको। सच्चा विपक्षी नेता। राहुल अनापसनाप बक्छन। खाद्य सामग्री सुरक्षा बारे बहुत राम्रो बोले। मैले भारतको कुनै सांसद को बारे आफ्नो पॉडकास्ट मा कुरा उठाएको त्यो प्रथम थियो।
जंगली जनावर जस्तो व्यवहार प्रदर्शन गर्नु छ भने संसद बाट राजीनामा दिने, शिवपुरी जंगल पस्ने। संसद होहल्ला गर्ने ठाउँ होइन। बोल्ने ठाउँ हो। संसद बोल्ने ठाउँ हो। बोल्न आउँदैन भने पद बाट राजीनामा दिने।
रोष्टरम घेर्ने भनेको अंतिम अस्त्र हो। देशमा मार्शल लॉ लागु गर्न लागेको हो भने गएर रोष्टरम घेर्ने। होइन भने आफ्नो ठाउँमा बस्ने। बोल्ने पालो कुर्ने। बोल्ने पालो र समय सभामुखले निर्णय गर्ने हो।
सत्ता पक्ष को सांसद को काम हो सरकार ले गरेको कामको पक्षमा देशमा भाष्य निर्माण गर्ने। संसदमा पनि बोल्ने, सोशल मीडिया मा पनि बोल्ने। सन्देश अनुशासन देखाउने। प्रत्येक हप्ता पार्टीले आफ्ना सांसद हरु लाई पाँच वटा बोल्ने बुंदा हरु दिन सक्नुपर्छ।
विकसित नभइसकेको देश यदि विकसित बन्ने हो भने सरकारी यंत्रमा सुशासन र राजनीति वृत्तमा अनुशासन देखाउने। तरिका त्यो हो।
हर्के ले संसद मा बन्दर नाच गरेको कुरा युट्युब मा पुग्छ। दुनिया भरि पुग्छ। विदेशी लगानीकर्ता हरु ले हेर्छन। अनि तिनले सोच्छन। संसद मा बन्दर नाच हुने देशमा लगानी गर्ने कि नगर्ने?
त्यो हो कारण।
राजनीतिक अधिकार का साथ साथै राजनीतिक संस्कार को कुरा आउँछ। राजनीतिक संस्कृति को कुरा आउँछ।
संसद भनेको बोल्ने ठाउँ हो। एउटाले बोल्ने अरु सबैले सुन्ने। एउटा मुख दुइटा कान किन भन्दा खेरि। बोल्ने भन्दा दोब्बर सुन। तर संसदमा त एउटा मुख। एक पटकमा एउटा मुख। ५०० कान। बोलेको भन्दा १०० गुना बढ़ी सुन।
बोल्ने को कुरा नसुन्ने हो भने बोलेको के अर्थ भयो?
सबैले बोल्न पाउँछ। बराबर पाउँछ। आफ्नो बोल्ने पालो नहुँदा सुनेर बस्ने। नोट टिप्ने। देश विकसित बनाउनु छ भने त्यस किसिमको राजनीतिक संस्कृति को निर्माण गर्ने। पहिला थिएन। निर्माण गरेनन। अनि त हेलिकॉप्टर चढ्नुपरेको।
प्रधान मंत्री को पद काम गर्ने। मंत्री को पद काम गर्ने। सांसद को पद बोल्ने।
सत्ताधारी सांसद हरुले देशमा भाष्य निर्माण गर्ने हो। आर्थिक क्रांति को भाष्य अर्कै हुन्छ। बोलीमा अनुशासन। व्यवहारमा अनुशासन।
पार्टी भन्दा माथि देश। विकसित भइनसकेको देश मा त विपक्ष को सांसद हरु पनि आर्थिक क्रांति को पक्षमा उभिने हो। आलोचना गर्ने तर तर्कसंगत मात्र। गृहकार्य गरेर मात्र आलोचना। आलोचना का लागि आलोचना होइन।
रोष्टरम घेर्ने भनेको के? त्यो केपी ओली शैली।
रोष्टरम घेर्ने भनेको त अंतिम अस्त्र हो। देशमा मार्शल ल लागु गर्न लागेको हो भने रोष्टरम घेर्ने। कुरा कुरामा रोष्टरम घेर्ने भनेको मलाई बोल्न आउँदैन त्यही भएर म चिच्याउँछु भनेको हो। जगहँसाई।
— Paramendra Kumar Bhagat (@paramendra) May 23, 2026
संसदमा जनावर व्यवहार देखियो।
रोस्ट्रम घेर्ने भनेको के? चिच्याउने भनेको के? संसदमा प्रत्येक सांसद ले पालैपिलो बोल्न पाउँछ। र बहस सकिएपछि मतदान गर्न पाउँछ।
प्रधान मंत्री को काम दिन भर फित्ता काट्ने होइन। काम गर्ने हो। सिंह दरबार चलाउने हो। सरकारको प्रतिनिधि ले संसद मा जवाफ दिएको छ त। दिएको जवाव नसुन्ने? होहल्ला गर्ने।
यो घृणित कार्य हो। जनताको मैंडेट को अपमान हो।
पार्टीभन्दा माथि देश हुन्छ। त्यो कुरा प्रत्येक पार्टी ले बुझ्नुपर्ने हुन्छ। एक ले अर्काको कुरा सुन्नुपर्छ। बोल्ने बेलामा एक सांसदले बोल्ने। बाँकीले त सुन्ने हो।
विरोध गर्न पाइन्छ। आलोचना गर्न पाइन्छ। तर विरोध र आलोचना तर्कसंगत हुनुपर्छ।
यो विकसित भइसकेको देश होइन। विकसित हुन लागिपरेको देश हो।
देशमा सुशासन बिना आर्थिक क्रांति असंभव छ। राजधानी सुन्दर नबनाइकन देश विकसित बनाउन सकिँदैन।
बोल्न आउँदैन भने पदबाट राजीनामा दिने।
संसदमा प्रत्येक सांसदले बराबर समय पाउने हो। दुई तिहाइ बहुमत पाएको पार्टी ले Narrative (भाष्य) यति सजिलोसँग गुमाउन भएन।
पार्टी ले प्रत्येक हप्ता आफ्ना सांसद हरु लाई पाँच वटा Talking Points (बोल्ने बुंदाहरु) दिन सक्नुपर्यो।
काम गर्ने सरकारले हो। त्यो राम्रो कामको पक्षमा देशमा भाष्य निर्माण गर्ने काम पार्टी को हो, पार्टीका सांसद हरुको हो। पार्टी चुकेको देखियो। सांसद हरु चुकेको देखियो।
रास्वपा का सांसद हरु ले संसदमा पनि बोल्नुपर्यो, सोशल मीडिया मा पनि बोल्नुपर्यो। पद नै बोल्ने पद हो। भ्रष्ट नेता र पार्टी बाट स्टाइपेंड पाउने लत परेका भ्रष्ट मीडिया देशको विपक्षमा उभिएको छ। रास्वपा का सांसद हरु आफै मीडिया बन्न सक्नुपर्छ।
Keep it coming, Sirji.
— Paramendra Kumar Bhagat (@paramendra) May 23, 2026
I just made my mom cry. Im so proud of it.
I tell her i love her every single day. Today, i realized i never say the other thing enough: i genuinely respect her so much.
I said that i would not be the woman i am today if she wasn’t exactly who she was when i grew up. If she…
झण्डै हप्ता दिन लगाएर गाउँको एकान्तमा आफ्नो जीवनको सबभन्दा महत्वपूर्ण आदर्श पात्र आइन्सटाइनको चर्चित जीवनी तथा ब्रह्माण्ड-चिन्तन केन्द्रित पुस्तक EINSTEIN: His Life and Universe पढ्दा असीम आनन्दको अनुभुति!
Well, as a founder I always paid myself minimum wage, often worked from the time I woke up until bedtime six days a week, and then would sometimes be unable to sleep over decisions I made.
As a bigco exec, I made millions and millions of dollars per year for attending 15…
I am deeply grateful for the trust President Trump placed in me and for the opportunity to lead @ODNIgov for the last year and a half.
Unfortunately, I must submit my resignation, effective June 30, 2026. My husband, Abraham, has recently been diagnosed with an extremely rare… pic.twitter.com/PS0Dxp5zpd
I actually have a liberal arts degree that involved a physics major. Physics itself was very much part of the liberal arts curriculum and had little direct professional relevance aside from perhaps becoming a physics teacher. Even as a PhD student I would continue taking… https://t.co/tQQ2dYW3Yt
Harvard University just voted to limit the number of A grades given in undergraduate classes to about 20% of the class. I’m not in favor of this. It deeply runs counter to how I believe education should be. We should hold a high bar, but also work mightily to support the success…
You need to grow up in Iran. Go to school under Islamic law, experienced get beaten up for showing your hair, go to prison for speaking up receiving lashes where fear is part of your daily education, then you will understand my feelings in front of this Mosque in Hamburg.
Microsoft pulling Claude is the first, but not the last. The issue isn't that the tool isn't useful.
The issue is that without context and oversight, the tool can spin forever and generates an enormous cost burden that, when cascaded across an entire employee population, makes… https://t.co/PTZf0eHPfq
Eric Ries (@ericries) is the author of The Lean Startup, the NYT bestseller that became a playbook for a generation of founders. He's also the founder of the Long-Term Stock Exchange and has a new book out called Incorruptible: Why Good Companies Go Bad and How Great Companies… pic.twitter.com/FG06xPQCa9
Proud to serve the people of Illinois as an Indian American in state government.
Grateful to @STIllinois for the feature and for highlighting the work being done across operational excellence and government transformation 🙏 pic.twitter.com/DWbQ1PKao8
PHOTOS: Kami Rita Sherpa receives grand welcome in Kathmandu after record 32nd Everest summit
Veteran climber extends his own world record for most Everest ascents, strengthening his legacy in mountaineering history.https://t.co/fCVQlmYBIY —by @AngadDhakal
— The Kathmandu Post (@kathmandupost) May 22, 2026
Founders overestimate how hard it is to become a top 100 expert on most subjects.
For most things you need to solve, there’s usually a very clear path: just go do the work, obsessively, and become friends with everyone else doing it.
My lifelong strategy of staying behind the scenes has suffered a minor setback. I hope the camera tolerated me. My first TV show. ;)https://t.co/m46vtGwZ2o
— Sanjeev Satgainya (@SanjeevSatgainy) May 22, 2026
Everest sets triple record in permits, revenue, and single-day summits
Climbers from Nepal and abroad reached the 8,848.86-metre peak through 18 expedition companies operating on the southern route.https://t.co/26PNAOzA1D —by Suraj Kunwar
— The Kathmandu Post (@kathmandupost) May 22, 2026
Google: Sergey Brin (Russia 🇷🇺) NVIDIA: Jensen Huang (Taiwan 🇹🇼) Tesla / SpaceX: Elon Musk (South Africa 🇿🇦) Intel: Andy Grove (Hungary 🇭🇺) Yahoo: Jerry Yang (Taiwan 🇹🇼) Zoom: Eric Yuan (China 🇨🇳) Stripe: Patrick & John Collison (Ireland 🇮🇪) Instacart: Apoorva Mehta (India 🇮🇳)… https://t.co/tjkbf8mGVi
There *is* a certain irony to the fact that our projects to clean the ocean can sometimes face months-long delays because we have to wait for environmental permits https://t.co/ORoIaazwnz
🇳🇵 Nepali climber Tshering Pasang Sherpa successfully scaled Mt Everest (8,848.86 m) on 20 May 2026 at 10:05 AM NPT, becoming one of the youngest Nepali to stand atop the world’s highest mountain at just 16 years old.
कल्पना गरौँ—रवि लामिछाने–बालेन शाहको एकीकरण प्रयास उनीहरू दुवैमै सीमित हुन्छ, तर कुलमान घिसिङ, हर्क साम्पाङ, सीके राउत र रेशम चौधरी आ–आफ्नै दलका रूपमा अलग रहन्छन्। सबैले चुनावमा राम्रो प्रदर्शन गर्छन्—यति राम्रो कि मिलेर सरकार गठन गर्न सक्ने स्थितिमा पुग्छन्।
त्यो परिणाम नै आफैंमा निकै कठिन छ।
नेपालका पुराना, जरा गाडेर बसेका दलहरूलाई हल्का रूपमा लिनु ठूलो भूल हुनेछ। उनीहरूको भ्रष्टाचारको पैसाको कुनै सीमा छैन। चुनावका अन्तिम निर्णायक हप्ताहरूमा उनीहरूले अपार धनराशि प्रयोग गर्न सक्छन्—भोट किन्न, सञ्चारमाध्यमलाई प्रभावित गर्न, र स्थानीय शक्ति केन्द्रहरूलाई चलाउन। टुक्रिएका नयाँ शक्तिहरू, चाहे जति लोकप्रिय किन नहुन्, संसदीय बहुमत जुटाउन सक्छन् भन्ने कुरा निश्चित छैन। सक्छन्—तर नसक्ने सम्भावना पनि उत्तिकै छ।
कमजोर जित हारभन्दा पनि खराब हुन्छ
तर मानौँ, उनीहरूले सरकार गठन गर्न सफल भए।
त्यसपछि के हुन्छ?
त्यो सरकार स्वभावैले अस्थिर हुनेछ। पुराना दलहरू राजनीतिक खेल खेल्नमा माहिर छन्। उनीहरूले तुरुन्तै आफ्ना पुराना चालहरू सुरु गर्नेछन्—नयाँ साना दलका नेतालाई प्रधानमन्त्रीको लोभ देखाउने, विभाजन गराउने, र एक वर्षमै सरकार ढालिदिने। नेपाल फेरि छोटो आयुका सरकार, पर्दापछाडिका सम्झौता र जनादेशको धोका दिने चक्रमा फस्नेछ।
यस्तो अवस्थामा विगत केही दशकको राजनीतिबाट कुनै वास्तविक विच्छेद हुने छैन। आशा, ऊर्जा र नैतिक स्पष्टताले भरिएको Gen Z क्रान्ति व्यर्थ हुनेछ। परिवर्तन देखावटी मात्र हुनेछ, संरचनागत होइन।
नेपाललाई दुई तिहाइ बहुमत चाहिएको छ—संविधान संशोधन गर्न सक्ने, शासन प्रणाली सुधार गर्न सक्ने, र दशकौँदेखि भ्रष्टाचार र अयोग्यतालाई जोगाउँदै आएको राजनीतिक संरचना तोड्न सक्ने बलियो जनादेश। यस्तो जनादेश सबै नयाँ शक्तिहरू एउटै राजनीतिक दलमा एकीकृत नभएसम्म सम्भव छैन।
यदि यी नेताहरू अहिले, सत्ता बाहिर हुँदा, साना अवरोधहरू पार गरेर एक हुन सक्दैनन् भने, सत्ता हातमा आएपछि कुरा झन् जटिल हुनेछ। इतिहासले देखाएको छ—महत्त्वाकांक्षा र पद जोडिँदा विभाजन झन् गहिरिन्छ।
एक प्रधानमन्त्री, पाँच वर्ष
देश स्थिरताको लागि आतुर छ—पाँच वर्षसम्म टिक्ने, आफ्नै बहुमतसहितको एक प्रधानमन्त्री। नेपालको हालको राजनीतिक इतिहासमा दुर्लभ यस्तो अवस्था चुनावअघि सबै नयाँ शक्तिहरू एउटै दलमा एकीकृत भएमा मात्र सम्भव हुन्छ।
यसको विकल्प भनेको अस्थिरता, सत्ताको किनबेच, र अन्ततः जनादेशको विश्वासघात मात्र हो।
भित्रको अवरोध: नयाँ खोलभित्र पुरानो अहंकार
एउटा असहज सत्यलाई इमानदारीपूर्वक स्वीकार गर्नैपर्छ—राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीभित्र अझै पनि परम्परागत बाहुन अहंकार (chauvinism) प्रभावशाली देखिन्छ, र यही नै व्यापक एकीकरणको सबैभन्दा ठूलो अवरोध बनेको छ। पुस्तागत विच्छेदको दाबी गर्ने आन्दोलनले पुरानै सामाजिक शक्ति संरचना दोहोर्याउन सक्दैन।
Gen Z क्रान्ति समावेशी, विकेन्द्रीकृत र पुराना विशेषाधिकारहरूप्रति अधैर्य थियो। त्यो भावना आत्मसात् गर्न नसक्ने दलले नैतिक वैधता गुमाउनेछ।
समय घर्किँदै छ
अर्को रणनीतिक खतरा पनि देखिन थालेको छ। यदि एमाले र नेपाली कांग्रेस कुनै किसिमको सिट बाँडफाँटमा पुगे भने, नयाँ शक्तिहरूले एकतामा ढिलाइ गरेकोमा गहिरो पश्चाताप गर्नेछन्। एकीकृत दलले मात्र यस्तो गठबन्धनलाई टक्कर दिन सक्छ र देशभर तीव्र संगठन निर्माणतर्फ गति दिन सक्छ।
नेपालमा चुनाव सामाजिक सञ्जालले मात्र जितिँदैन। देशका हरेक मतदान केन्द्रमा बुथ समिति गठन नभएसम्म जित कठिन हुन्छ। दल एकतामा ढिलाइ हुनु भनेको संगठन निर्माणमै ढिलाइ हुनु हो—भर्ना, प्रशिक्षण, स्रोत परिचालन र सन्देश अनुशासन सबै सुस्त हुन्छ।
एउटै एकीकृत दलले मात्र अधिकांश Gen Z लाई एउटै छातामुनि ल्याएर उत्साहलाई मतमा रूपान्तरण गर्न सक्छ।
अझै सुधार गर्न सकिने गुम्दो अवसर
सबै नयाँ शक्तिहरूलाई एकीकृत गर्न अझ ठूलो, अझ गम्भीर प्रयास नहुनु दुःखद छ। यो क्षण ऐतिहासिक हो—तर क्षणिक पनि। यस्ता अवसरहरू सधैँ खुला रहँदैनन्।
एकता विलासिता होइन। यो आवश्यकता हो।
एकता बिना, Gen Z क्रान्ति नेपालका अपूरा परिवर्तनहरूको लामो इतिहासमा अर्को फुटनोट मात्र बन्नेछ। एकतासहित भने नेपालसँग दीगो, साहसी र अर्थपूर्ण राजनीतिक पुनर्संरचनाको वास्तविक मौका अझै बाँकी छ।
Without Unity, the Gen Z Revolution Risks Collapse
Imagine a scenario where the Rabi Lamichhane–Balen Shah unification drive stalls with just the two of them, while Kulman Ghising, Harka Sampang, CK Raut, and Resham Chaudhary all remain separate political forces. Each performs well in the elections—well enough that, collectively, the “new forces” are able to cobble together a government.
Even that outcome would already be a tall order.
Nepal’s old, entrenched parties cannot be underestimated. Their corruption money knows no bounds. In the final, decisive weeks of an election, they are capable of unleashing vast financial resources—buying loyalty, influencing media narratives, and manipulating local power brokers. It is far from guaranteed that fragmented new forces, however popular, will be able to secure a parliamentary majority. They might—but they just as easily might not.
A Fragile Victory Is Worse Than Defeat
But let us assume they do manage to form a government.
What then?
That government would be inherently unstable. The old parties are masters of political sabotage. They would quickly begin their familiar games: tempting the leader of a smaller new party with the Prime Ministership, engineering a split, and pulling down the government a year later. Nepal would once again slide into the cycle of short-lived governments, backroom deals, and broken mandates.
In such a scenario, there would be no real break from the politics of the last few decades. The Gen Z revolution—so full of promise, energy, and moral clarity—would have been squandered. Change would be cosmetic, not structural.
What Nepal Needs: A Thumping Majority
What the country actually needs is not a narrow majority. It needs a thumping majority.
Nepal needs a two-thirds majority—strong enough to amend the constitution, reform the system of governance, and finally dismantle the political architecture that has protected corruption and incompetence for decades. That kind of mandate is simply not possible unless all new forces unite into one political party.
If these leaders cannot cross relatively minor hurdles to unification now, when they are out of power, things will become infinitely more complicated once power is within reach. History shows that fragmentation only deepens when ambition and office enter the picture.
One Prime Minister, Five Years
The country is crying out for stability: one Prime Minister, for five full years, backed by a majority of his own. That scenario—so rare in Nepal’s recent history—is only possible if the new forces unite into a single political party before the elections.
Anything less guarantees instability, horse-trading, and eventual betrayal of the public mandate.
The Internal Obstacle: Old Chauvinisms in New Clothing
One uncomfortable truth must be confronted honestly: traditional Bahun chauvinism appears to still hold sway within the RSP, and it is emerging as the single biggest impediment to broader unification. A movement that claims to represent a generational rupture cannot afford to reproduce the same social and power hierarchies that alienated millions in the first place.
The Gen Z revolution was inclusive, decentralized, and impatient with old privileges. Any party that fails to internalize that spirit risks losing its moral legitimacy.
The Clock Is Ticking
There is another strategic danger looming. If the UML and the Nepali Congress decide to enter into a seat-sharing arrangement, the fragmented new forces will deeply regret not having tried harder to unify. A unified party would not only counter such alliances but also push momentum toward rapid organization-building across the country.
Elections in Nepal are not won on social media alone. Unless booth committees are formed at every polling booth nationwide, victory will remain elusive. Delays in party unity directly undermine organizational capacity. Fragmentation slows everything—recruitment, training, fundraising, and message discipline.
Only a unified party can realistically bring the majority of Gen Z voters under one umbrella and convert enthusiasm into votes.
A Missed Opportunity—Unless Corrected Now
It is deeply disappointing that a greater, more urgent effort is not being made to unite all new forces. The moment is historic, but it is also fleeting. Windows like this do not remain open indefinitely.
Unity is not a luxury. It is a necessity.
Without it, the Gen Z revolution risks becoming just another footnote in Nepal’s long history of unrealized change. With it, Nepal has a genuine chance at a political reset—one strong enough to last, and bold enough to matter.
एकता के बिना Gen Z क्रांति विफल होने के कगार पर
कल्पना कीजिए—रवि लामिछाने–बालेन शाह का एकीकरण प्रयास केवल उन्हीं तक सीमित रह जाता है, जबकि कुलमान घिसिंग, हर्का साम्पांग, सी.के. राउत और रेशम चौधरी अलग-अलग राजनीतिक दलों के रूप में बने रहते हैं। सभी चुनाव में अच्छा प्रदर्शन करते हैं—इतना अच्छा कि मिलकर सरकार बनाने की स्थिति में आ जाते हैं।
अपने-आप में यह परिणाम भी बेहद कठिन है।
नेपाल के पुराने, जड़ जमा चुके दलों को कम करके आंकना बड़ी भूल होगी। उनके भ्रष्टाचार के धन की कोई सीमा नहीं है। चुनाव के अंतिम निर्णायक हफ्तों में वे भारी मात्रा में पैसा झोंक सकते हैं—वोट खरीदने, मीडिया को प्रभावित करने और स्थानीय सत्ता केंद्रों को साधने के लिए। बिखरी हुई नई शक्तियाँ, चाहे जितनी लोकप्रिय क्यों न हों, बहुमत हासिल कर लेंगी—यह तय नहीं है। हो सकता है, लेकिन न भी हो।
कमजोर जीत, हार से भी बदतर
लेकिन मान लीजिए वे सरकार बना ही लेते हैं।
फिर क्या होगा?
ऐसी सरकार स्वभाव से ही अस्थिर होगी। पुराने दल राजनीतिक खेल खेलने में माहिर हैं। वे तुरंत अपनी जानी-पहचानी चालें चलेंगे—किसी छोटे नए दल के नेता को प्रधानमंत्री पद का लालच देना, विभाजन कराना, और एक साल के भीतर सरकार गिरा देना। नेपाल एक बार फिर अल्पकालिक सरकारों, पर्दे के पीछे सौदों और जनादेश के साथ विश्वासघात के चक्र में फँस जाएगा।
ऐसी स्थिति में पिछले कई दशकों की राजनीति से कोई वास्तविक अलगाव नहीं होगा। उम्मीद, ऊर्जा और नैतिक स्पष्टता से भरी Gen Z क्रांति व्यर्थ चली जाएगी। बदलाव सतही होगा, संरचनात्मक नहीं।
नेपाल को चाहिए—एक भारी, निर्णायक बहुमत
देश को मामूली बहुमत नहीं चाहिए। देश को चाहिए—एक भारी, निर्णायक बहुमत।
नेपाल को दो-तिहाई बहुमत चाहिए—जो संविधान में संशोधन कर सके, शासन प्रणाली में सुधार ला सके, और दशकों से भ्रष्टाचार व अक्षमता को बचाए रखने वाली राजनीतिक संरचना को तोड़ सके। ऐसा जनादेश तभी संभव है जब सभी नई शक्तियाँ एक ही राजनीतिक दल में एकजुट हों।
यदि ये नेता आज, सत्ता से बाहर रहते हुए, छोटे-मोटे अवरोध भी पार नहीं कर पा रहे हैं, तो सत्ता हाथ में आने पर हालात कहीं अधिक जटिल हो जाएँगे। इतिहास बताता है कि जब महत्वाकांक्षा और पद जुड़ते हैं, तो विभाजन और गहरा होता है।
एक प्रधानमंत्री, पाँच साल
देश स्थिरता चाहता है—पाँच वर्षों तक चलने वाला, अपने दम पर बहुमत रखने वाला एक प्रधानमंत्री। नेपाल के हालिया राजनीतिक इतिहास में ऐसा दुर्लभ परिदृश्य केवल तभी संभव है जब चुनाव से पहले सभी नई शक्तियाँ एक दल में एकजुट हों।
इसके अलावा रास्ता सिर्फ अस्थिरता, सौदेबाज़ी और अंततः जनादेश से विश्वासघात का है।
अंदरूनी बाधा: नई भाषा में पुराना अहंकार
एक असहज सच्चाई को ईमानदारी से स्वीकार करना होगा—राष्ट्रीय स्वतंत्र पार्टी (RSP) के भीतर अब भी पारंपरिक बाहुन (ब्राह्मण) वर्चस्ववाद प्रभावी दिखाई देता है, और यही व्यापक एकीकरण में सबसे बड़ी बाधा है। जो आंदोलन पीढ़ीगत बदलाव का दावा करता है, वह पुरानी सामाजिक शक्ति संरचनाओं को दोहरा नहीं सकता।
Gen Z क्रांति समावेशी, विकेंद्रीकृत और पुराने विशेषाधिकारों के प्रति अधीर थी। जो दल इस भावना को आत्मसात नहीं करता, वह अपनी नैतिक वैधता खो देगा।
समय तेज़ी से निकल रहा है
एक और रणनीतिक खतरा सामने है। यदि UML और नेपाली कांग्रेस किसी तरह के सीट-बंटवारे पर पहुँच जाते हैं, तो नई शक्तियाँ एकता के लिए पर्याप्त प्रयास न करने पर गहरा पछतावा करेंगी। केवल एकीकृत दल ही ऐसे गठजोड़ को चुनौती दे सकता है और देशभर में तेज़ संगठन निर्माण को गति दे सकता है।
नेपाल में चुनाव सिर्फ सोशल मीडिया से नहीं जीते जाते। जब तक देश के हर मतदान केंद्र पर बूथ समितियाँ नहीं बनतीं, जीत मुश्किल है। पार्टी एकता में देरी का सीधा मतलब है संगठन निर्माण में देरी—भर्ती, प्रशिक्षण, संसाधन जुटाना और संदेश अनुशासन सब धीमा पड़ता है।
केवल एक एकीकृत दल ही अधिकांश Gen Z को एक छत के नीचे ला सकता है और उत्साह को वोटों में बदल सकता है।
अभी भी सुधारी जा सकने वाली चूक
यह दुखद है कि सभी नई शक्तियों को एकजुट करने के लिए अधिक गंभीर और व्यापक प्रयास नहीं किए जा रहे हैं। यह क्षण ऐतिहासिक है—लेकिन क्षणिक भी। ऐसे अवसर हमेशा खुले नहीं रहते।
एकता कोई विलासिता नहीं है। यह अनिवार्यता है।
एकता के बिना, Gen Z क्रांति नेपाल के अधूरे बदलावों के लंबे इतिहास में एक और फुटनोट बनकर रह जाएगी। एकता के साथ, नेपाल के पास अब भी टिकाऊ, साहसी और सार्थक राजनीतिक पुनर्निर्माण का वास्तविक अवसर है।
एकता बिना Gen Z क्रान्ति असफल होए के खतरा पर अछि
कल्पना करू—रवि लामिछाने–बालेन शाह के एकीकरण प्रयास ओहि दूनू धरि सिमटि जाइत अछि, मुदा कुलमान घिसिङ, हर्क साम्पाङ, सी.के. राउत आ रेशम चौधरी अपन–अपन अलग राजनीतिक दल बनौने रहैत छथि। सभ चुनाव मे नीक प्रदर्शन करैत छथि—एते नीक जे मिलि कए सरकार बना सकैत छथि।
एह परिणाम अपन आप मे बहुत कठिन अछि।
नेपालक पुरान, जड़ जमा लेने राजनीतिक दल सभ के हल्का मे लेनाइ भारी गलती होयत। हुनकर भ्रष्टाचारक पइसा के कोनो सीमा नहि अछि। चुनावक अंतिम निर्णायक सप्ताह सभ मे ओ लोकनि भारी मात्रा मे पइसा खर्च कए सकैत छथि—भोट किनबाक लेल, मिडिया के प्रभावित करबाक लेल, आ स्थानीय शक्ति केन्द्र सभ के साधबाक लेल। बिखरल नव शक्ति सभ, चाहे जतबा लोकप्रिय कियैक नहि होथि, बहुमत जुटा लेत—एह बात निश्चित नहि अछि। हो सकैत अछि, मुदा नहि हो सकैत सेहो अछि।
कमजोर जीत, हार सँ बेसी खराब अछि
मुदा मानि लिअ जे ओ सभ सरकार बना लैत छथि।
तखन की होयत?
एहन सरकार स्वभावे अस्थिर होयत। पुरान दल राजनीतिक खेल खेलबा मे माहिर छथि। ओ लोकनि तुरन्त अपन जानल–पहिचानल चाल चलैत छथि—कुनो छोट नव दलक नेता के प्रधानमन्त्री बनबाक लोभ देखेनाइ, पार्टी तोड़ेनाइ, आ एक वर्ष भीतर सरकार गिरा देनाइ। नेपाल फेर सँ अल्पकालीन सरकार, पर्दा पछाँ समझौता, आ जनादेश सँ विश्वासघात के चक्र मे फँसि जायत।
एहन स्थिति मे पिछला कई दशकक राजनीति सँ कोनो वास्तविक टूट नहि होयत। आशा, ऊर्जा आ नैतिक स्पष्टता सँ भरल Gen Z क्रान्ति व्यर्थ साबित होयत। बदलाव ऊपर–ऊपर देखाएत, संरचनात्मक नहि।
नेपाल के चाही—एक दमदार, निर्णायक बहुमत
देश के मामूली बहुमत नहि चाही। देश के चाही—एक जोरदार, निर्णायक बहुमत।
नेपाल के दू–तिहाई बहुमत चाही—जे संविधान संशोधन कए सके, शासन प्रणाली सुधार सके, आ दशक सँ भ्रष्टाचार आ अयोग्यता के बचा रहल राजनीतिक संरचना के तोड़ सके। एहन जनादेश तखनहि संभव अछि जखन सभ नव शक्ति एके राजनीतिक दल मे एकजुट होथि।
अगर ई नेता सभ आज, सत्ता सँ बाहर रहैत, छोट–मोट बाधा सेहो पार नहि कए सकैत छथि, तखन सत्ता हाथ मे अएलाक बाद स्थिति आओर जटिल हो जायत। इतिहास बताबैत अछि—जखन महत्वाकांक्षा आ पद एक–साथ जुड़ैत अछि, तखन विभाजन आ गहिर हो जाइत अछि।
एक प्रधानमन्त्री, पाँच वर्ष
देश स्थिरता चाहैत अछि—पाँच वर्ष धरि टिकनिहार, अपन बहुमत वाला एक प्रधानमन्त्री। नेपालक हालिया राजनीतिक इतिहास मे एहन दुर्लभ स्थिति चुनाव सँ पहिने सभ नव शक्ति एक दल मे एकजुट भेलाक बादे संभव अछि।
एह सँ अलग रास्ता केवल अस्थिरता, सौदेबाजी आ अंततः जनादेश सँ विश्वासघात अछि।
भीतरक बाधा: नव शब्द, मुदा पुरान अहंकार
एक असहज सत्य के ईमानदारी सँ स्वीकार करैत जरूरी अछि—राष्ट्रीय स्वतन्त्र पार्टी (RSP) भीतर अबहियो परम्परागत बाहुन (ब्राह्मण) वर्चस्ववाद प्रभावी देखाइत अछि, आ ईए व्यापक एकीकरणक सबसँ पैघ बाधा अछि। जे आन्दोलन पीढ़ीगत बदलावक दावा करैत अछि, ओ पुरान सामाजिक शक्ति संरचना दोहराए नहि सकैत।
Gen Z क्रान्ति समावेशी, विकेन्द्रीकृत आ पुरान विशेषाधिकार सभ सँ अधैर्य छल। जे दल एहि भावना के आत्मसात नहि करैत अछि, ओ अपन नैतिक वैधता खो दैत अछि।
समय तेजी सँ निकलि रहल अछि
एक आओर रणनीतिक खतरा सामने अछि। जँ UML आ नेपाली कांग्रेस किछु तरहक सीट–बँटवारा मे पहुँच जाइत अछि, तँ नव शक्ति सभ एकता लेल पूरा प्रयास नहि कएलाक पछतावा करैत। केवल एकीकृत दल एहन गठबन्धन के चुनौती दए सकैत अछि आ देश भरि तेजी सँ संगठन निर्माण के गति दए सकैत अछि।
नेपाल मे चुनाव सिर्फ सोशल मिडिया सँ नहि जीतल जाइत अछि। जँ धरि देशक हर मतदान केन्द्र पर बूथ समिति नहि बनैत अछि, जीत मुश्किल अछि। दल एकता मे देरी के सीधा मतलब अछि—संगठन निर्माण मे देरी: भर्ती, प्रशिक्षण, संसाधन जुटेनाइ आ सन्देश अनुशासन—सभ सुस्त पड़ैत अछि।
केवल एकीकृत दल ही अधिकांश Gen Z के एक छाता नीचे ला सकैत अछि आ उत्साह के मत मे बदलि सकैत अछि।
अभीयो सुधारी सकैत छी—गुमैत अवसर
ई दुःखद अछि जे सभ नव शक्ति के एकजुट करबाक लेल पर्याप्त गम्भीर आ व्यापक प्रयास नहि भ रहल अछि। ई क्षण ऐतिहासिक अछि—मुदा अस्थायी सेहो। एहन अवसर हरदम खुलल नहि रहैत अछि।
एकता विलासिता नहि अछि। ई आवश्यकता अछि।
एकता बिना, Gen Z क्रान्ति नेपालक अधूरा परिवर्तनक लम्बा इतिहास मे आओर एक फुटनोट बनि कए रहि जायत। एकता सँ, नेपाल लग अभीयो टिकाऊ, साहसी आ अर्थपूर्ण राजनीतिक पुनर्निर्माणक वास्तविक मौका अछि।